Water uit de kraan. En ook nog behoorlijk schoon. Het lijkt de gewoonste zaak van de wereld. Als je in Nederland woont tenminste. Want in het deel van onze planeet die we ook wel De Derde Wereld  noemen, hebben zo ongeveer 1,1 miljard mensen geen toegang tot zuiver drinkwater. En wist u dat dit tekort aan zuiver drinkwater, in combinatie met gebrekkige sanitaire voorzieningen, de oorzaak is van 80 procent van alle ziekten in de ontwikkelingslanden?

Twee milieu studenten van de Saxion Hogeschool in Deventer hebben onlangs een dubbelprijs gewonnen. Allereerst wonnen ze de Saxionprijs 2009 voor de beste afstudeerprestatie met het hoogste aantal punten ooit. Op zichzelf al een opmerkelijke prestatie. Maar er kwam nog iets heel bijzonders bij. Op dinsdagmiddag 22 september wonnen zij ook de Waternetwerkprijs 2009. De Waternetwerk Scriptieprijs voor jongeren is een aanmoedigingsprijs voor studenten voor de beste scriptie uit een HBO- of WO wateropleiding en wordt jaarlijks uitgereikt. De studenten ontvingen als beloning voor hun inspanningen € 1.000,-, publicatie in de vakblad H2O en Neerslag en een abonnement van Waternet.  

Handbereik
Milieustudenten Nadine Tchetkoua Wacka en Wikke Novalia zijn afkomstig uit  Kameroen en Indonesië. Beiden kwam voor hun afstuderen naar de Deventer poot van de Saxion-Hogescholen. Bij Milieukunde volgden zij het internationale Engelstalige ‘final year’, samen met Nederlandse en buitenlandse studenten.  Hans Hasselt is coördinator International Bachelor Programm (IBP) van de academie Ruimtelijke Ontwikkeling en Bouw (ROB) van Saxion. Hij legt uit dat Nadine en Wikke een beoordelingsmethode  hebben ontwikkeld voor kleinschalige drinkwatersystemen. Deze beoordelingsmethode is breed inzetbaar in de wereld. Omdat ze beiden uit een ontwikkelingsland afkomstig zijn – ook in Kameroen en Indonesië is schoon drinkwater niet overal beschikbaar - kennen ze de drinkwaterproblematiek goed. Door hun methode komt veilig drinkwater voor miljoenen mensen binnen handbereik. De bijbehorende keuzehulp maakt het volgens Hans Hasselt voor niet-drinkwaterexperts mogelijk de meest "geschikte" methode te kiezen voor de lokale situatie.

Instrument
Negatief geformuleerd is er in veel landen een  nijpend tekort aan schoon drinkwater. Maar je kunt het ook positief zeggen. ‘Schoon drinkwater is het belangrijkste instrument om de volksgezondheid in ontwikkelingslanden te verbeteren,’ aldus Hans Hasselt. Tijdens de Millenniumtop van de Verenigde Naties hebben de regeringsleiders daarom besloten, dat in 2015 het aantal mensen zonder toegang tot veilig drinkwater met de helft moet zijn teruggebracht. Volgens een schatting van de Wereldbank betekent dat, dat er de komende tien jaar zo'n 300.000 mensen per dag moeten worden aangesloten op watersystemen om dit doel te realiseren.

Geschikte opdracht
De organisatie Aqua for All vroeg de studenten 'geschikte' drinkwatertechnologie beschikbaar te maken voor gebruikers in ontwikkelingslanden. Aqua for All stelt geld en expertise uit de Nederlandse watersector beschikbaar voor projecten, die zich richten op toegang tot veilig drinkwater en deugdelijke sanitatie. Het grootste deel van de door Aqua for All gesteunde projecten richt zich op een duurzame verbetering van de voorziening voor drinkwater en/of sanitatie in ontwikkelingslanden. Aqua for All probeert er namens de Nederlandse drinkwatersector aan bij te dragen dat de Millenniumdoelen ook gehaald worden.

Praktisch
Het bijzondere van de scriptie die  Nadine en Wikke schreven is volgens Hans Hasselt dat ze gekeken hebben hoe mensen makkelijker geholpen kunnen  worden om veilig drinkwater te verkrijgen met behulp van gemakkelijk verkrijgbare technologie. De lokale bevolking moet zelf in staat zijn om dat drinkwater te produceren. Opdrachtgever Dick Bouman van Aqua for All: ‘Nadine en Wikke hebben in zekere zin de experts verslagen. De reden dat de studentes er wel in zijn geslaagd is misschien wel dat ze vanuit een praktisch gebruik zijn gaan redeneren in plaats vanuit een theoretisch kader rond waterbehandeling.'  Nadine en Wikke hebben gekeken naar het de meest voorkomende problemen. Zo is er in sommige landen wel zout water voorhanden, maar dat kan niet gedronken worden. In andere situaties is er sprake van bacteriën en virussen. Het water moet dan gedesinfecteerd worden.  

Keuzemodel
Nadine en Wikke hebben een inventarisatie gemaakt van mogelijke technologieën. Ze hebben een model gemaakt voor de lokale bevolking om te kunnen kiezen. Belangrijke criteria zijn daarbij de beschikbaarheid van chemicaliën, van energie, van  stroom, maar ook de  efficiëntie en het onderhoud.  Hans Hasselt legt uit dat er in veel situaties weliswaar methoden voorhanden zijn, maar dat het helaas bij de gebruikers vaak aan deskundigheid ontbreekt om ze goed te gebruiken. Hasselt erkent dat het model nog niet toegankelijk is voor de allerarmsten en meest ongeschoolden, maar hij heeft er alle vertrouwen in dat er pogingen gewaagd worden om de kennis ook voor hen toegankelijk te maken.