Op 14 juni is het Wereld Winddag. Op de Rotterdamse Maasvlakte wordt deze dag ingeluid met de première van het theaterspektakel Don Quichot in Holland van regisseur Bert Barten.  ‘ Er is een aantal stukken die altijd om me heen hangen. Dante, Faust, Moby Dick, Hamlet, het Tibetaanse Dodenboek, Don Quichot. Ik heb het boek vele malen gelezen tot de essentie van het verhaal dieper tot me doordrong, ’ aldus theatermaker Barten.



Het boek Don Quichot wordt door literaire kenners wel eens als één van de beste romans aller tijden beschreven. In dit boek van schrijver Miguel de Cervantes uit 1605 worden de komische avonturen beschreven van een oude edelman die denkt dat hij een dolende ridder is. Deze hoofdpersoon, Don Quichot, is het prototype van de idealist, een dwaze held die zich met de nodige regelmaat min of meer belachelijk maakt. Het zijn niet zijn goede bedoelingen, maar zijn onpraktische daden die een glimlach toveren op het gelaat van de toeschouwer. Maar hoe onpraktisch Don Quichotte ook is, het gaat hem om een grotere gedachte, zo legt Barten uit, ‘want het alledaagse leven is behoorlijk saai. Alleen met de nodige dosis bevlogenheid kun je die overstijgen. Sancho roept af en toe: “hebben we nog wat te eten?”. En dan roept Don Quichotte: “een echte ridder hoeft niet te eten”. Dat was zijn manier om aan een zekere belangenloosheid gestalte te geven. En het onrecht te bevechten.’

Onrecht
Edelman Don Quichot is  in de waan geraakt dat hij zelf een ridder is met een missie. Hij verlaat zijn huis en begint een dwaaltocht op zoek naar avonturen. Zijn doel is het rechtzetten van allerlei soorten onrecht en door deze goede daden beroemd te worden. Hij wordt vergezeld door zijn dienaar Sancho Panza, een analfabeet die alleen belangstelling heeft voor eten en drinken. In de eigentijdse voorstelling ‘Don Quichot in Holland’ zien we hoe Don Quichot bij een volkje terecht komt wat helemaal vast zit. De ene helft verdedigt hun ‘schone’ stukje land tegen allerlei oprukkende gevaar. Zijn dienaar Sancho is in de ban  van enkele bewoners  die zich helemaal overgeven aan de aardse geneugten van het bestaan. Don Quichot treft alleen maar uitgebluste en angstige mensen aan. Waar Sancho rondloopt heerst een situatie die leidt tot een land met vervuiling, materialisme en egoïsme, waar dromen en idealen zijn verdrongen en worden geridiculiseerd. Niet Don Quichot leeft nu in een illusie, maar de rest van de wereld. Hij kijkt de situatie met lede ogen aan en doet verwoede pogingen de volken wakker te schudden.  ‘Don Quichot in Holland’  laat zien hoe enkele bewoners alternatieven hebben bedacht.  Ze plaatsen zonnecellen op Sancho’s auto. Uit alle hoeken en gaten komen gekke milieuvriendelijke apparaten het podium op. En aan het eind van het verhaal wordt met een handbeweging van Don Quichot wordt een rij grote windmolens tot in de verte uitgelicht.

Kaasmeisje
Heeft het verhaal ons vandaag de dag ook nog iets te vertellen? Wat heeft dit allemaal met duurzaamheid te maken? ‘Laten we eens naar de Nederlandse situatie kijken als het om duurzaamheid gaat,’ legt Barten uit. ‘De situatie zit vast. In het geval van ons theaterspel zitten alle mensen op de tribune, ze zitten vast. Ik maak altijd het onderscheid tussen pragmatici en mensen met goede ideeën. Zo komt in het stuk een Nederlands kaasmeisje voor, Antje en meneer IJkman, een vleesgeworden burocraat. Antje krijgt geen lucht, geen adem meer. Het stuk gaat erover hoe de passie weer de polder in komt. Don Quichot prikt in allerlei situaties. Hij prikt door alle crises heen, waardoor er weer nieuwe energie ontstaat. Aan het eind van de voorstelling staat Don Quichot op en stoot iets om. Er gaat een nieuwe wereld open, een wereld vol duurzame zaken. Er ontstaat een andere manier van denken.’

Paradigma
De zoektocht van Don Quichot naar gerechtigheid wordt door Barten gekoppeld aan het energievraagstuk en een nieuw paradigma zoals dat wordt verwoord door Herman Wijffels en Ervin Laszlo. Barten is het met Herman Wijffels eens dat er een nieuw paradigma aan komt. We hebben dringend behoefte aan een mindshift. Dat nieuwe paradigma houdt in , dat mensen niet meer vinden dat de wereld er is voor hen, maar dat zij er zijn voor de wereld. Langzaamaan beginnen mensen te beseffen dat de fossiele brandstoffen plaats moeten maken voor nieuwe vormen van energiewinning. ‘Het personage Don Quichot staat in deze voorstelling symbool voor het nieuwe bewustzijn. Don Quichot vecht nu niet meer tegen zijn eigen illusies, maar tegen de illusies van de hedendaagse mens.’

Innovatie
Als locatie voor de voorstellingen is gekozen voor de Maasvlakte bij Rotterdam. De Rotterdamse Haven is wereldwijd een van de voorlopers op het gebied van duurzaamheid en innovatie. Don Quichot in Holland past uitstekend in zowel de culturele als de duurzame ontwikkelingen van Rotterdam en het Havengebied. De beoogde speelperiode is 14 juni tot en met 11 juli 2009, met een optionele verlenging tot 18 juli. De aanvang van de voorstelling is met zonsondergang en wisselt dus gedurende de speelperiode. Op de première van 14 juni wordt de Wereld Winddag met het spektakel ingeluid. De eerste voorstelling voor publiek is op maandag 15 juni. Daarna zijn de voorstellingen van dinsdag tot en met zaterdag. Het gewenste aantal bezoekers per voorstelling is 2.000, wat met 25 speeldagen uitkomt op een totaal van maximaal 50.000 bezoekers.

Voor meer informatie: www.donquichot.eu