De roep om duurzaamheid wordt sterker. Maar hoe zit dat eigenlijk in  de financiële wereld? Zit men daar wel op duurzaamheid te wachten? Het financiële stelsel moet zelfs aangepast worden (menen toonaangevende politici), waarbij duurzaamheid een grote rol zal moeten spelen. Volgens Giuseppe van der Helm, directeur van De Vereniging van Beleggers voor Duurzame Ontwikkeling (VBDO) is het een gunstige ontwikkeling dat er goede duurzame fondsen en ethische banken bestaan en dat steeds meer beursgenoteerde ondernemingen aandacht besteden aan maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO).



De Vereniging van Beleggers voor duurzame Ontwikkeling (VBDO) is opgericht met het doel om de kapitaalmarkt te verduurzamen. Een markt die naast financiële criteria ook rekening houdt met sociale- en milieucriteria. De VBDO maakt multinationals en beleggers bewust van hun bijdrage aan een duurzame kapitaalmarkt door hen te wijzen op een zekere maatschappelijke verantwoordelijkheid. De VBDO ontplooit tal van nieuwe activiteiten op het gebied van duurzaamheid.

Veranderingen
De VBDO heeft onlangs een onderzoek gedaan naar de rol van duurzaamheid bij beleggingsbeslissingen. Als deel van het onderzoek heeft de VBDO een enquête gedaan onder 1400 particuliere leden. Ruim een kwart van de ontvangers vulde de vragen in. VBDO-onderzoeker Ernst van Weperen stelt dat uit die grote hoeveelheid deelnemers blijkt dat onze leden duurzame veranderingen willen op de kapitaalmarkt. Dat blijkt vooral uit de antwoorden op de open vraag naar de reden van de financiële crisis.

Betere wereld
Uit het onderzoek bleek dat 89 procent van de ondervraagden duurzaam belegt. Tweederde doet dat om bij te dragen aan een betere wereld in combinatie met een goed rendement. Vier procent van de duurzame beleggers gelooft dat duurzaam beleggen risicovoller is dan regulier beleggen. Maar liefst 95 procent van de ondervraagden meent dat duurzaamheid een grotere rol moet spelen bij het aanpassen van het financiële stelsel. Tweederde van de ondervraagden gelooft dat duurzaamheid in de toekomst een nog grotere rol gaat spelen bij hun beleggingsbeslissingen. Voor VBDO-directeur Giuseppe van der Helm betekent dat dat duurzaam beleggen geen deuk heeft opgelopen door de financiële crisis. Integendeel, de handel in duurzame aandelen neemt volgens Van de Helm de komende vijf jaar alleen maar toe.

Vertrouwen
Duurzaamheid, zo legt Van der Helm uit, gaat over de reële economie. ‘In de virtuele economie ging het om een eindeloze hoeveelheid financiële producten waarover de bankiers geen overzicht meer hadden. Daardoor raakte het vertrouwen weg. Bedrijven die duurzaam beleggen en/of bezig zijn met maatschappelijk verantwoord ondernemen hebben,’  zegt van der Helm, ‘hun zaakjes voor elkaar. Ze beleggen niet in onduidelijke producten, hun financiële handel en wandel is transparant, er is sprake van een goede stakeholders-dialoog en er is weinig reputatieschade.’

Milieuvoordelen
Naast de enquête deed de VBDO ook een quick scan naar de vraag of er het afgelopen jaar rendementsverschil was tussen regulier en duurzaam beleggen. Hiervoor werden twintig duurzame en twintig conventionele aandelenfondsen nader bekeken. De rendementsverschillen blijken verwaarloosbaar. Bij een vergelijkbaar financieel rendement verdient duurzaam beleggen de voorkeur vanwege de extra sociale- en milieuvoordelen die duurzaam beleggen heeft, aldus de VBDO.

Samenleving
In het kader van het onderzoek vroeg de VBDO vier experts uit de financiële wereld welke rol zij zien voor ‘duurzaamheid’ bij de aanpak van de financiële crisis. De vier verwachten dat duurzame bedrijven sterker uit de crisis zullen komen. Voor de financiële wereld pleiten ze voor meer aandacht voor corporate governance, ethiek, transparantie en langere termijn denken en handelen. Koren op de molen van Giuseppe van der Hem.

‘Duurzaamheid heeft te maken met de lange termijn. In de virtuele economie waren de bedrijven alleen maar bezig om korte-termijn-winst te genereren. Er is niks mis met winst, maar de vraag is wel hoe je die winst maakt. Toch niet ten koste van de samenleving, waar je voor te zorgen hebt.’ Van der Helm zegt het een zeer gunstig teken aan de wand te vinden dat duurzame banken als de ASN en de Triodos-bank steeds meer gaan floreren.

Onfatsoen
Toch meent Van der Helm dat er niet alleen maar gewezen moet worden op het onfatsoen aan de top van de financiële wereld. Natuurlijk zou het winst zijn als de bankdirecteur ook ethicus zou zijn. Maar het gaat om ons aller houding ten aanzien van de samenleving. Als verantwoorde ouder stimuleer je je kind ook niet om de snoeppapiertjes op straat te gooien. Het item voor een duurzame toekomst is volgens Van der Helm dan ook het fatsoen. Maar de eerlijkheid gebiedt wel om te zeggen dat we allemaal boter op ons hoofd hebben als we niet verder weten te kijken dan naar de rente van onze eigen bankrekening.  ‘Wat doe je zelf?’ ‘Hoe beleg ik zelf?’ Dat zijn de vragen waar de (duurzame) belegger de komende tijd antwoord op moet geven. En duurzaamheid komt daarbij  volgens van der Helm niet onder druk te staan? ‘Nee’, zegt Van der Helm,  ‘duurzaamheid is de oplossing’.